P+R 2_zw

P+R Uithof

Acht gebouwen komen in aanmerking voor de Rietveldprijs. AORTA heeft de redactie van Post Planjer gevraagd wekelijks een gebouw op de shortlist voor 2015 te recenseren. Deze keer: P+R De Uithof.

De Uithof is de architectonische staalkaart van Utrecht. De P+R die sinds 2013 de universiteitscampus verrijkt, is de nieuwste aanwinst te midden van dit architectuurgeweld. Grenzend aan de A28 probeert het transferium stromen automobilisten te verleiden om de overstap te maken naar bus, fiets, voet of – vanaf 2018 – de tram. Dat aan het ontwerpen van een parkeergarage geen eer te behalen valt, is een grote misvatting. Dit bewijzen KCAP Architects&Planners en StudioSK/Movares die samen verantwoordelijk zijn voor het ontwerp van de grootste parkeervoorziening van Utrecht.

Het is een hele klim omhoog. Bocht na bocht, vloer na vloer.

Speelse vloeren
De hellende vloeren die over negen verdiepingen doorlopen, bepalen de beeldtaal van het transferium. Op twee plekken maken de vloeren een knik. Dit verbijzondert het aanzicht van het gebouw en geeft het een speelse en herkenbare aanblik. Tegelijkertijd zorgen deze knikken dat op twee plekken een dubbelhoge verdieping ontstaat. Deze hogere verdiepingen dragen bij aan de oriëntatie in de parkeergarage en dat is nodig, want het is een hele klim omhoog. Bocht na bocht, vloer na vloer; het is makkelijk om gedesoriënteerd te raken in een parkeergarage met 2000 plaatsen. Maar de dubbelhoge verdiepingen doen meer. Ze creëren ook twee panoramische vista’s, ingekaderd tussen vloer en plafond: vanuit de ene vista kijk je uit richting de Utrechtse heuvelrug en de andere biedt een wijds uitzicht op de stad Utrecht.

Atrium

Een groot atrium doorsnijdt alle verdiepingen en zorgt dat daglicht overal in het gebouw kan doordringen. In het atrium zijn ook alle trappen en liften geplaatst. Op de plek waar het atrium eindigt op de begane grond staan drie Ginkobomen in geometrische boomspiegels.

P+R 3_zw
P+R 4_zw
P+R 2_zw
P+R De Uithoflangsdoorsnede_1

Dynamisch gevelbeeld
Het lijnenspel van de verdiepingsvloeren zorgt voor uiterst krachtig gevelbeeld. De gevellijn maakt op twee plekken een knik met als resultaat dat de aanblik van het gebouw in beweging is. Het gebouw speelt met het perspectief van de automobilist. Vanaf de snelweg, de oprit of de Uithof, het gebouw ziet er steeds anders uit. Doordat alle stijgpunten en vluchtwegen in het atrium zijn geplaatst, blijft de gevel vrij van ruis door installatietechnische toevoegingen. Aan de zuidgevel van de P+R is een klimwand bevestigd, die het gebouw nog een extra accent geeft. De klimvereniging van het naastgelegen studentensportcentrum maakt gretig gebruik van deze wand van bijna 31 meter hoog.

Het gebouw verbindt de schaal en de taal van de snelweg met die van de campus.

Verspringen in schaal
Het gebouw verbindt de schaal en de taal van de snelweg met die van de campus. Het aanzicht met sterk horizontale belijning maakt een groot architectonisch gebaar en zelfs wanneer je er op hoge snelheid langs zoeft, laat het gebouw indruk achter. Eenmaal binnenin laat het transferium bezoekers niet verdrinken in de zee aan parkeerplaatsen. De P+R biedt parkeerders een extraatje in de vorm van de prachtige uitkijkpunten over de campus, de snelweg en Utrecht in de verte. En de 52.000 Ginkoblaadjes op het plafond begeleiden de bezoekers op weg naar hun overstap.

De hub-functie die de opdrachtgevers voor ogen stond, maakt de P+R op dit moment nog niet volledig waar.

Dubbele helix
De P+R is eigenlijk te zien als twee parkeergarages die als spiralen in elkaar gedraaid zijn, met het atrium als kern van de spiraal. Bij binnenkomst kies je voor een route langs de even of de oneven vloeren. Deze oplossing deelt de verkeersstromen op en zorgt dat er zelfs in de spitsuren een goede doorstroming van auto’s mogelijk is. Binnenin zijn de twee verschillende spiralen herkenbaar in de kleur van de Ginkoblaadjes in het plafond: de oneven verdiepingen hebben oranje blaadjes, de even verdiepingen groene.

Intensief ruimtegebruik
Deze verstrengeling van parkeerspiralen draagt bij aan de compacte opzet van de P+R. In tegenstelling tot bijvoorbeeld het transferium Westraven, hoeven bezoekers het gebouw niet uit om over te stappen op het openbaar vervoer. Op maaiveldniveau werkt de P+R in de Uithof als een overdekt plein. Hier zijn bushaltes te vinden, een tramperron, fietsenstallingen en winkelruimtes. Het daglicht dat via het atrium binnenvalt, de Ginko bomen en de lichte materialisering zorgen dat dit plein vriendelijk aanvoelt.

Rietveldprijs
Niet alleen hoogwaardige architectuur is een criterium voor de Rietveldprijs. Evenzo belangrijk is de vraag of het gebouw een bijdrage levert aan de stad. De hub-functie die de opdrachtgevers voor ogen stond, maakt de P+R op dit moment nog niet volledig waar. Het aantal gebruikers valt tegen en ook de commerciële ruimtes op de begane grond zijn twee jaar na oplevering nog steeds niet verhuurd. Daarnaast is de aansluiting op wandelroutes nog niet optimaal – vooralsnog is enkel de route naar het studentensportcentrum aangelegd. Maar de verwachting is dat dit alles gaat verbeteren. De P+R is immers het eerste gebouw binnen het cluster aan de noordzijde van de Uithof. De rest van de gebouwen in dit cluster wordt de komende jaren opgeleverd. En als in 2018 ook de trams van de Uithoflijn rijden, kan de P+R werkelijk gaan opbloeien.