De Vlinderhof

De Vlinderhof

Aan de rand van het Máximapark in Leidsche Rijn is dit voorjaar een vaste plantentuin geopend, de Vlinderhof. Deze ´hortus conclusus´ is een bewonersinitiatief met Leidsche Rijner Marc Kikkert als trekker. Veel bewonersinitiatieven hebben een zeker houtje-touwtje karakter, maar daar is in de Vlinderhof geen sprake van. Integendeel. Kikkert wist Piet Oudolf, de grootste tuinontwerper die Nederland rijk is, aan te trekken voor het ontwerp.

In de planvorming van het Máximapark was oorspronkelijk een rosarium bedacht op de plek van de huidige Vlinderhof. Marc Kikkert vond dit geen passend idee en nam het initiatief om zijn droom te verwezenlijken: een openbare tuin van Piet Oudolf in Leidsche Rijn. Oudolf is vooral bekend van zijn ontwerpen voor de High Line in New York en het Luriepark in Chicago. Zijn oeuvre aan publieke tuinen in Nederland is bewust beperkt. Hij mist volharding, doorzettingskracht en enthousiasme bij veel Nederlandse publieke opdrachtgevers, waardoor processen ontzettend lang duren of helemaal niet voltooid raken en waarbij het tuinonderhoud te wensen over laat. Dat Oudolf wel zijn signatuur aan de Vlinderhof wilde geven is daarom extra bijzonder. Het enthousiasme en de daadkracht van Kikkert waren niet alleen doorslaggevend, maar zelfs voorwaarden voor zijn toezegging. Oudolf legt de lat hoog en wil zekerheid over de mate van betrokkenheid, onderhoud en beheer van de tuin. Daarover wilde hij afspraken met Marc Kikkert en de betrokken bewoners. Oudolf is daarin – terecht – uiterst zorgvuldig: als een tuin niet goed wordt onderhouden, is dat slecht voor zijn naam. De inzet van Kikkert werd beloond; de professionele houding van de bewoners, de hoeveelheid vrijwilligers en de media-aandacht gaven Oudolf het benodigde vertrouwen dat aan zijn wensen wordt voldaan. Zo kreeg Leidsche Rijn met de Vlinderhof een eigen Piet Oudolf-tuin.

Vaak hebben bewoners-initiatieven een zeker houtje-touwtje karakter, maar dat geldt niet voor de Vlinderhof. Integendeel.

De Vlinderhof bestaat uit achttien organisch vormgegeven plantvakken waartussen looppaden liggen. Deze opzet creëert enerzijds een hofjesgevoel als bezoekers tussen de plantvakken wandelen, anderzijds geeft deze structuur elk plantvak een eigen microklimaat wat een diversiteit aan beplantingsmogelijkheden opent. Oudolf heeft voor elk plantvak een zorgvuldig palet van planten en bloemen opgetekend. In totaal zijn er vijftienduizend planten in de Vlinderhof, verdeeld over bijna honderd verschillende soorten vaste planten en siergrassen. De tuin is nu nog erg jong en pril, maar over zo’n vijf jaar zal de tuin geheel volgroeid zijn. Dan zal de Vlinderhof elke twee weken veranderen, meebewegend met de bloei en groei van de seizoenen, en zullen er circa vijftig soorten vlinders in de tuin te vinden zijn.

De Vlinderhof
De Vlinderhof
De Vlinderhof
De Vlinderhof

De aansluiting tussen de Vlinderhof en het Máximapark is tot stand gekomen door nauwe samenwerking tussen Piet Oudolf en West 8, de supervisor van het Máximapark. Deze verbinding is zowel uitgewerkt op macroniveau als op het allerkleinste schaalniveau. Zo zijn de aanwezige taluds ontworpen door West 8. Ze werken als terrassen waar vandaan bezoekers de gehele tuin kunnen overzien, waar gepicknickt kan worden en die de tuin toegankelijk maken voor minder validen. De omheining van groene hagen is een vertaling van het ruimtelijk ontwerpkader van West 8 om een besloten tuin te creëren.

Met de Vlinderhof heeft Leidsche Rijn een eigen Piet Oudolf-tuin. Een bijzonderheid in Nederland.

Momenteel is het bewonerscollectief druk bezig met het werven van financiën voor een mooi en passend beheergebouw. De huidige tijdelijke bouwketen vallen immers uit de toon. De eerste ontwerpschetsen voor het paviljoentje zijn van het Utrechtse bureau Cita Architecten. Dit gebouw zal niet alleen fungeren als opslag voor tuingereedschap, maar het zal ook een plek zijn waar vrijwilligers  kunnen lunchen of schuilen voor de regen. Het gebouw zal ook dienst doen als uitvalsbasis voor het educatieve programma voor scholen dat de bewoners hebben ontwikkeld.

Al met al is de tuin een kleurrijke oase in het Máximapark die zeker een bezoek waard is. Dat vinden meer mensen, want vanuit het hele land en zelfs vanuit het buitenland is interesse om de Oudolf-tuin te bezoeken. Geheel terecht!